Skip to content
Cartref / Yr hyn rydym yn ei wneud / Clefyd Trosglwyddadwy

Yr hyn rydym yn ei wneud

Clefyd Trosglwyddadwy

Drwy’r dyletswyddau a osodir arnynt gan Ddeddf Iechyd y Cyhoedd (Rheoli Clefydau) 1984 a Rheoliadau Diogelu Iechyd (Hysbysu) (Cymru) 2010, mae gan Awdurdod Lleol (ALl) ran fawr mewn ymchwilio i ystod o glefydau heintus a throsglwyddadwy.

Rôl yr ALl yw dynodi ffynhonnell yr haint pan fo’n bosibl; atal lledaeniad pellach; a chodi ymwybyddiaeth am y ffordd mae’n cael ei drosglwyddo a dulliau atal. Y nod yw lleihau salwch cysylltiedig yn y gymuned leol a lleihau’r baich ar y GIG.

 

 

Mother and son sitting on bus in masks during a pandemic
PERSON HOLDING STOMACH WITH FOOD POISONING AND STOMACH ACHE
Viruses under a microscope
crowd of people in masks on high street during a virus outbreak

Wrth wneud hynny, rydym yn gweithio’n agos gyda’n partneriaid, yn cynnwys:

  • Gwasanaethau eraill yn yr Awdurdod Lleol megis y Gwasanaeth Diogelwch Bwyd, Addysg, Argyfyngau Sifil Posibl a Gofal Cymdeithasol
  • Awdurdodau Lleol eraill yn y DU
  • Yr Asiantaeth Safonau Bwyd
  • Iechyd Cyhoeddus Cymru
  • Cyfoeth Naturiol Cymru
  • Byrddau Iechyd Lleol, yn cynnwys Meddygon Teulu
  • Awdurdodau Iechyd Porthladdoedd
  • Yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch
  • Yr Arolygiaeth Dŵr Yfed, a llawer mwy.

Mae gan Awdurdodau Lleol gyfrifoldeb statudol am rai clefydau heintus yn eu hardal, sy’n cynnwys rheoli digwyddiadau ac achosion yn ymwneud ag organebau gwenwyn bwyd. Rhaid rhoi gwybod i Iechyd Cyhoeddus Cymru am rai clefydau heintus, sy’n cael eu hymchwilio gan yr Ymgynghorydd Rheoli Clefydau Trosglwyddadwy neu swyddogion yr awdurdod lleol; eto er mwyn atal lledaeniad y salwch yn y gymuned ac er mwyn darganfod yr achosion posibl. ​

Mae gan bob Awdurdod Lleol Swyddog Arweiniol Clefydau Trosglwyddadwy dynodedig. Mae gan y swyddogion hyn lawer o brofiad a hyfforddiant. Fe’u diffinnir fel “Aelodau Craidd” dan Gynllun Rheoli Achosion Cymru. Mae Swyddogion Arweiniol yn gweithio ym mhob cwr o Gymru i ffurfio rhwydwaith effeithiol sy’n gallu rhannu arfer gorau a dysgu o brofiadau mewn lleoliadau eraill.

Mae awdurdodau lleol yn gyfrifol am:

 

  • Ymchwilio a rheoli achosion o glefydau heintus hysbysadwy
  • Dynodi cysylltiadau achosion ac asesu effaith unrhyw ledaeniad pellach posibl
  • Pan fo angen, rhoi cyngor ar wahardd achosion o glefydau heintus neu eu cysylltiadau o waith risg uchel
  • Ymchwilio, rheoli ac ymateb i achosion
  • Dechrau’r drefn o gymryd samplau gan bobl (carthion), dŵr, aer neu fwyd fel rhan o ddigwyddiad, achosion neu i reoli achos
  • Cefnogi lleoliadau drwy roi cyngor ar haint, atal a rheoli ar glefydau heintus a firysau e.e. Norofirws
  • Ymchwilio i ddigwyddiadau ac achosion o wenwyn bwyd a chlefydau heintus eraill yn gysylltiedig â busnesau bwyd
  • Ymchwilio i filheintiau
  • Cais am Orchmynion Rhan 2A a Cheisiadau i Gydweithredu